28 /05
Autor:
Anna Wójcik

Zachowek – kiedy i komu się należy i jak go uzyskać

28 /05
Autor:
Anna Wójcik
wysokość zachowku

Czym jest zachowek? Zanim padnie odpowiedź na to pytanie wypada przypomnieć, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego dziedziczenie może nastąpić albo na podstawie testamentu albo – jeśli spadkodawca takiego testamentu nie pozostawił – z mocy ustawy (dziedziczenie ustawowe). O ile w testamencie spadkodawca może sam wskazać osoby, które zgodnie z jego wolą mają po nim dziedziczyć, o tyle w braku testamentu to przepisy regulują kto i kiedy otrzyma spadek.

 

 

 

Pojęcie zachowku pojawia się wtedy, gdy spadkodawca sporządził testament, a osoby, które dziedziczyłyby na podstawie ustawy, nie zostały w tym testamencie wskazane. Wracając do pytania czym jest zachowek, w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisu art. 991 Kodeksu cywilnego:

 

 

§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).
§ 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

 

 

Prościej mówiąc, zachowek to ułamek wartości tego, co dana osoba otrzymałaby, gdyby dziedziczyła po zmarłym według zasad wynikających z ustawy. Zachowek ma na celu ochronę praw spadkobierców ustawowych, jednakże nie wszystkich – tylko zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki), małżonka oraz rodziców spadkodawcy.

 

 

W wyżej przytoczonym przepisie określona została również wysokość należnego zachowku. Wynosi ona albo 2/3 wartości udziału spadkowego, który przysługiwałby z ustawy (w przypadku małoletnich albo osób trwale niezdolnych do pracy) albo 1/2 wartości udziału spadkowego (w przypadku wszystkich pozostałych osób).

 

 

Czy roszczenie o zachowek się przedawnia? Tak. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem pięciu lat od ogłoszenia testamentu.

 

 

Zapłaty zachowku dochodzi się od osoby lub osób faktycznie dziedziczących po zmarłym. Jeżeli nie uda się uzyskać zachowku polubownie, pozostaje wystąpienie na drogę sądową, czyli złożenie pozwu do sądu o zapłatę zachowku.

 

 

 

Jeśli mają Państwo pytania lub wątpliwości w sprawie zachowku, Kancelaria Radcy Prawnego Anna Wójcik radca prawny Wrocław zaprasza do kontaktu.